| |
|
| Poza numerem #4 |
|
|
| |
Obsesja pierwsza: liczby
Niepowtarzalny light motive jego filmów. Liczby występują wszędzie, czy to w tytułach /8 i pół kobiety, Wyliczanka/ czy to w samych obrazach. Większość jego filmów skonstruowana jest na schemacie liczbowym, czy to 2 /Zet i dwa zera - gdzie np. bohaterowie to bliźniacy/ 92 /Kronika wypadków/, 96 /Tulse Luper Suitcases - numer Uranu w układzie okresowym/ itp. Ciekawym przykładem może być tutaj Wyliczanka, w której przez cały film kolejno pojawiają się w różnych sytuacjach liczby od 1 do 100. Fascynacje matematyczne pozwalają Greenaway'owi klasyfikować, organizować pojawiające się obrazy. |
Obsesja druga: ciało
W najróżnorodniejszych postaciach, brzydkie ciało, schorowane /Dzieciątko z Macon/, męskie /M jak Mężczyzna/, martwe /Wyliczanka/, pozbawione nóg /Zet i dwa zera, Osiem i pół kobiety/. Tego typu obraz cielesności spowodowany jest między innymi fascynacjami barokowymi autora, które przejawiają się także i w innych obsesjach. |
Obsesja trzecia: malarstwo
Często kadry z filmów Greenawaya żywcem zaczerpnięte są z obrazów np. w Wyliczance z Velasqueza. Obsesja malowania ciała /a raczej zapisywania ciała - ciało to księga, łączy to się z poprzednią i następną obsesją/ w Pillow Book, bohaterem Kontraktu rysownika, oprócz tytułowego artysty są jego ryciny. |
|
|
Obsesja czwarta - pisanie
Słowa, słowa, które powstają na naszych oczach, czy to w M jak Mężczyzna, Pillow Book, Księdze Prospera. Obok obrazu, przelatujące w kadrze, pisane starodawnym piórem. Motyw spisywania, zapisywania ksiąg, ale także ciał. Łączy się z tym temat księgi, w której zapisane są mądrości i wiedza. |
Obsesja piąta - wielkie postacie
Bohaterami są ikony kulturowe, postacie, których twórczość wpłynęła znacząco na historię kultury. Jest i Darwin /Darwin/ i Mozart /M jak Męzczyzna/ |
Obsesja szósta - woda
Występuje jako jeden z głównych motywów czy to w Kontrakcie rysownika, Wyliczance czy też Księdze Prospera. Woda to śmierć, to w niej toną bohaterowie, to ona pochłania wiedzę zawarta w księgach. |
Obsesja siódma - erotyzm
Łączy się to z obsesją ciała. Erotyzm Greenawaya, to erotyzm, który z jednej strony odpycha z drugiej fascynuje, to dewiacje, stosunki z osobami upośledzonymi na ciele /Zet i dwa zera/. To sytuacje, które nie prowadzą do prokreacji, a zaspokajanie swoich żądz /8 i pół kobiety/, to kara /Dzieciątko z Macon/ |
Obsesja ósma - opera, teatr
Świat to teatr, aktorzy odgrywają swoje role, zarazem te role wtapiają się w rzeczywistość /Dzieciątko z Macon/ |
| Tak naprawdę te obsesje i przykłady to tylko kropla w morzu innych. Wydaje się, że autor korzysta z tych samych motywów by przedstawić różne treści, powracają light motive, te same zdarzenia w innych konfiguracjach. Aby rozgryźć obrazy trzeba się niesamowicie natrudzić i przeczytać kilkadziesiąt książek zanim zacznie się je oglądać. Inaczej możemy nie odgadnąć, kim był Prosper z Burzy Szekspira, na czym polegał fenomen Velasqueza, nie rozgryziemy fascynacji barokiem. Autor często korzysta z rytów mitologii japońskiej, czy też europejskiej. A i tak na końcu poczujemy się maluczcy, bo Greenaway erudytą niebywałym jest. |
|
|
|
| |
| |
| |
|
Tekst: Marcin Bałczewski - Rocznik 1981. Mieszka w Łodzi. Z wykształcenia polonista, kulturoznawca i pedagog - obecnie studiuje jeszcze edytorstwo. Uprawia konceptualną, postmoderną prozę - czasami popełni jakiś film. Założyciel Forum Prozatorskiego. Publikował w periodykach: Lampa i Iskra Boża, Topos, Portret, [fo:pa], Zabudowa Trawnika. Wydał: W poszukiwaniu straconego miejsca.
Ilustracje: Zalibarek - Rocznik '78. Re(d)aktor naczelny i graficzny PUZDRA. Rezydujący w Krakowie rysownik, ilustrator, autor okładek książek i plakatów teatralnych, projektant graficzny, artysta multimedialny, prozaik. Związany z Belvedere Gallery, Toronto. Teraz pracuje nad swoim filmem Neuro TV. Oficjalna strona: www. |
|
|
| |
|